|
سخني با پدران و مادران و معرفي دو الگو در آموزش و پرورش كودكان پيش دبستاني
كودكي به ويژه درشش هفت سال اول، معمولاً دوراني شيرين و خاطرهانگيز است. شايد از همين روي است كه انسان غالباً بر عمر گذشتهي خود غبطه ميخورد و با تكيه بر همان خاطرات خوش ، چشم بر آينده دارد.
در عصر حاضر، كه اشتغالات فراوان پدران و مادران، مانع از توجه و رسيدگي لازم به كودكان شده است، وجود مراكزي كه بتوانند ضمن تأمين نيازهاي روحي بچهها، آنها را براي مراحل بعدي تعليم و تربيت رسمي آماده كنند، بسيار ضروري است. اين ضرورت در مناطق دوزبانه كشور اهميت دوچندان دارد. از سوي ديگر، به علت غيررسمي بودن اين مراكز و ساير دلايل، همهي كودكان، قبل از ورود به دبستان امكان بهرهمندي از اين ظرفيت را ندارند، پس چه بايد كرد؟
قبل از پاسخ، لازم است به اهميت تعليم و تربيت در دوران كودكي نگاهي داشته باشيم. تربيتيافتگان مكتب وحي و معصومين(ع) در گفتار و رفتارشان، نكات مهمي را در اين راستا گوشزد كردهاند. در جايي كسب علم و دانايي در دوران كودكي را، به نقش ماندگار بر روي سنگ تشبيه كردهاند و در جايي ديگر به تأديب و تربيت فرزند گراميشان قبل از اينكه دلش سخت شود اشاره كردهاند.
تجربيات ديروز و امروز بشري نيز، اهميت، ضرورت و تأثير شگرف تعليم و تربيت دوران كودكي را بر دوران بزرگسالي آنها ، به اثبات رساندهاند.
با اين توضيحات بايد گفت: «وظيفهي پدران و مادران و بهويژه مادران عزيز در قبال كودكانشان دوچندان است كه بايد علاوه بر تأمين نيازهاي اوليه آنها از قبيل خوراك و پوشاك و ... خانه را كودكستاني غيررسمي فرض كنند و در ارتقاي سطح فرهنگي و تعليم و تربيت آنها بكوشند.»
در اين راستا دو گام بلند ضروري است :
گام اول: الگو بودن اوليا. بدين معنا كه براي پرورش صفات ارزندهايي مثل صداقت، امانتداري و وفاي به عهد، در كودكان، بدون شك آنها بايد اين سجايا را در عمل و رفتار ما ببينند. اگر ميخواهيم كودكان منظم، وقتشناس، باانضباط و پايبند به مقررات و تعهدات اجتماعي باشند و به حقوق ديگران احترام بگذارند، جز اين نيست كه بايد نزديكترين افراد به آنها كه پدران و مادراناند، در رعايت اين نكات سرمشق كودك خود باشند، زيرا بيش از 70 درصد اكتسابات بچهها، از راه چشم و ديدن و تمرين عملي صورت ميگيرد.
آيا ممكن است پدر و مادري اهل مطالعه باشند ولي فرزندشان به كتاب و كسب علم و دانش بيعلاقه باشد؟ (البته موارد استثناء قابل استناد نيستند) و آيا ممكن است پدر و مادري سحرخيز و اهل عبادت باشند ولي كودكان آنها به اين عادات پسنديده بياعتنا باشند؟ در اين زمينه ، سخن بسيار است كه فعلاً به اين مقدار بسنده ميكنيم.
و اما گام دوم: انجام كارها و اجراي برنامههايي براي ايجاد مهارتهاي لازم در كودكان در عرصههاي گوناگون فردي و اجتماعي.
اغلب آموزشها و مهارتها در قالب بازي و فعاليتهايي مثل شعر، قصه ، نقاشي وكاردستي ، مشاهده، گردش، آزمايش و بحث و گفتوگو، به بچهها آموزش داده ميشود. براي ما مسلمانان چه خوب است كه پايه و بستر اينها، تعاليم ديني به ويژه انس با قرآن كريم باشد كه هر يك بحث مفصلي ميطلبند و براي مثال خواندن برخي داستانهاي كتاب داستان راستان استادشهيدمطهري براي بچهها و يا ترغيب آنها به قصهگويي در مورد آدمهاي فداكار و ... توصيه ميشود. والدين گرامي ميتوانند با مراجعه به منابع موجود اطلاعات خود را تكميل كنند.
نقل از مجله رشد آموزش ابتدايي شماره 7
سال 1387
*********************************************
سخني با اوليا
همانطور كه مي دانيد تاَثير آموزشهاي دوره پيش دبستان جهت آماده سازي
كودكان براي ورود به دبستان و شكل دهي موفقيت هاي تحصيلي آنان در سالهاي بعد مورد
تاَكيد روانشناسان و صاحبنظران حوزه تعليم و تربيت قرار دارد.
دست اندركاران و متخصصان بر اين عقيده اند كه تعامل و همكاري بين
اولياء و مربيان و مسئولين مراكز پيش دبستاني در دستيابي به اهداف فوق از اهميت به
سزايي برخوردار است . براي ايجاد هماهنگي هرچه بهترين اوليا و مربيان مراكز پيش
دبستاني لزوم آگاهي اوليا كودكان از چگونگي آموزش در اين دوره به خوبي احساس مي شود.
به همين منظور گروه پيش دبستان دفتر برنامه ريزي و تاَليف كتب درسي به زودي از همين
طريق منابع مختلفي را معرفي خواهد نمود.
به اوليا
ولي محترم در برقراري ارتباط ، آموزش و برخورد با كودكان خود بهتر است موارد زير
را مورد توجه قرار دهيم :
- تفاوتهاي فردي را مد نظر قرار داده و كودكان را با يكديگر مقايسه ننماييم
- كودكان را بر خلاف ميل خودشان به فعاليت خاصي وادار نكنيم
- از كار كودكان انتقاد نكنيم
- به نقاشي و توليدات كودكان دست نبريم
- بين كودكان رقابت ايجاد نكنيم
- رنگ كردن كتاب يا تصاوير را مد نظر قرار ندهيم
- كتاب كار كودك نقش زيادي در آموزش كودكان ندارد و فعاليت هاي متنوع كودكان را
محدود مي سازد
- پيروي دائم و بدون چون چرا از خود را از كودكان توقع نداشته باشيم
- از دادن الگو به كودكان خودداري نماييم
- نوشتن لوحه ، حروف و عدد جزو اهداف آموزشي اين دوره نمي باشد
- كودكان را مورد تشويق و دلگرمي قرار دهيم
- فرصت بروز خلاقيت و آفرينش را براي كودكان فراهم آوريم
- كودكان را به بيان احساسات و عواطف خود تشويق نماييم
- وسايل و تجهيزات مورد نياز را در اختيار كودك قرار دهيم
- به كودكان فرصت انتخاب زمان و نوع كار را بدهيم
- اجازه تحقيق و كشف و تجربه را به كودكان بدهيم
- به تلاشهاي كودكان در حين انجام كار ارزش قائل شويم وحاصل كار را هرچه باشد
مورد تشويق قرار دهيم
- حس كنجكاوي و روحيه پرسشگري را در او تقويت نماييم
- تحرك و نشاط را كه جسم و ذهن كودكان را زنده نگاه مي دارد، پاس بداريم
- كودكان را به يادگيري و قدرشناسي از فرهنگ بومي و ميراث فرهنگي خود تشويق
نماييم
- به كودكان اجازه آزمايش و خطا بدهيم
© كليه حقوق اين سايت متعلق به سازمان پژوهش و برنامه ريزي آموزشي ميباشد.
هرگونه تغيير و دخل وتصرف در محتواي اين سايت پيگرد قانوني دارد.
| 
